Header image
 
 
line decor
  HOME  ::  
line decor
 

 โดย พญ.อรพรรณ์ เมธาดิลกกุล
สำนักงานอาชีวเวชศาสตร์และสิ่งแวดล้อม
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

โรคบิสสิโนซิส หรือโรคปอดอักเสบจากฝุ่นฝ้าย 

  1. โรคบิสสิโนซิสในประเทศไทย

    โรคปอดอักเสบจากฝุ่นฝ้าย หรือบิสสิโนซิส มีรายงานครั้งแรกในปี พ.ศ. 2530 พบในคนงานทอผ้าเขตจังหวัดสมุทรปราการ ผู้ป่วยนอนราบไม่ได้ มีอาการเหนื่อย เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลและคลีนิคไม่ต่ำกว่า 35 แห่ง ในระยะ 5 ปี จากการสอบสวนโรคพบว่าผู้ป่วยบิสสิโนซิสในโรงงานดังกล่าวกว่า 20 %

    และในปี 2532 มีรายงานผู้ป่วยบิสสิโนซิส ในโรงงานทอผ้าอีกแห่งหนึ่งของจังหวัด สมุทรปราการอีกเช่นกันในแผนกปั่น เท่ากับ 15.4 % ซึ่งพบโดยผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการแน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก หอบเหนื่อยและไอบ่อย ๆ

    นอกจากนั้นยังมีรายงานการเกิดโรคบิสสิโนซิสในคนงานทอกระสอบและผู้ทำสัมผัสกับปออื่น ๆ ด้วย

  2. สาเหตุของการเกิดโรคบิสสิโนซิส

    โรคบิสสิโนซิส เกิดจากการที่เราหายใจเอาฝุ่น ป่าน และปอ ซึ่งมีการปนเปื้อนด้วยเชื้อโรคต่าง ๆ ได้แก่ เชื้อรา และเชื้อแบคทีเรีย ฝุ่นดังกล่าวเป็นฝุ่นเส้นใยจากธรรมชาติ ซึ่งจะเข้าไปกระตุ้นให้ร่างกายมีการหลั่งสารอิสตามีน ทำให้หลอดหายใจแคบลงได้ จึงทำให้แน่นหน้าอกและไอได้

  3. อาการของโรคบิสสิโนซิส

    พบได้ทั้งอาการเฉียบพลันและเรื้อรับ

    1. ผู้เริ่มป่วยด้วยโรคบิสสิโนซิสจะมีอาการ
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย แน่นหน้าอกในวันแรกที่กลับมาทำงานหลังจากได้หยุดพักไป ส่วนใหญ่จะเป็นในวันจันทร์จะแน่นหน้าอกลดลงในตอนเย็นหลังจากเลิกงาน และจะหายไปในวันที่ 2 หรือวันต่อมามีอาการไอร่วมด้วย
    1. อาการอื่นที่พบได้
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย หายใจมีเสียง “หวี๊ดๆ” ได้ยินเสียง
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย หอบเหนื่อย
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย นอนราบไม่ได้
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย แน่นหน้าอกทุกวัน (ถ้าเป็นมาก)
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย ไอ อานไม่มีเสมหะในระยะแรก และต่อมามีเสมหะ
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย หายใจสั้น
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย อาการแบบโรคหลอดลมอักเสบ

นอกจากนั้นอาการของโรคดังกล่าว ยังตรวจพบความผิดปกติของสมรรถภาพการทำงานของปอดร่วมด้วย โดยเป็นความผิดปกติแบบท่อทางเดินหายใจอุดตัน สำหรับภาพรังสีทรวงอกจะมีการเปลี่ยนแปลงไม่สู้ชัดเจนนัก

การป้องกันโรคบิสสิโนซิส

การป้องกันโรคบิสสิโนซิสในโรงงาน

สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย การกำจัดฝุ่นฝ้ายในขบวนการผสม สารใยปั่น โดยการใช้ระบบการจำกัดแบบเฉพาะที่
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย จัดอุปกร์ป้องกันฝุ่นฝ้ายที่ได้รับการรับรองแล้วให้กับผู้ทำงานที่สัมผัสฝุ่นอย่างเพียงพอ
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย จัดให้มีชุดปฏิบัติงานและสถานที่เปลี่ยนชุดปฏิบัติงาน ก่อนและหลังปฏิบัติงาน
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย จัดให้มีการอบรมให้ความรู้เรื่องโรคบิสสิโนซิสและการป้องกันให้แก่ผู้ทำงานและปฏิบัติการประจำการ
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย การจัดให้มีการตรวจสุขภาพและการตรวจที่เกี่ยวกับการสัมผัสฝุ่นฝ้าย
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย และฝุ่นฝ้ายเดียวกัน ได้แก่ การตรวจหน้าที่การทำงานของปอดทั้งการตรวจก่อนเข้าทำงานและการตรวจเป็นระยะ ตลอดจนการเฝ้าดูการเกิดโรคบิสสิโนซิส อย่างใกล้ชิด โดยผ่านระบบการเฝ้าระวังโรคทั้งนี้เพื่อป้องกันการเกิดโรคในกลุ่มคนทำงานจำนวนมากได้ และสามารถให้การดูแลและรักษาผู้ป่วยได้ตั้งแต่ระยะแรก

การป้องกันโรคบิสสิโนซิสด้วยตนเอง

สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย ปฏิบัติตนตามแนวทางป้องกันโรคบิสสิโนซิสของโรงงานที่กล่าวแล้วในข้อ 4.1 (ถ้ามี)
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย ไม่นำชุดปฏิบัติการที่ปนเปื้อนด้วยฝุ่นฝ้ายหรือฝุ่นกลุ่มเดียวกันไปปนเปื้นสิ่งแวดล้อมที่บ้าน
สัญลักษณ์แสดงหัวข้อย่อย ถ้ามีอาการสงสัยตามที่ระบุใน ข้อ 3 ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ